شنبه ۰۷ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۳۵
 28 مهمان حاضر

زانو جوشی کوتاه و بلند ASME B16.9

اتصالات لب جوش (جوشی)

زانو های °45 و °90 و °180 بلند / کوتاه

همانطور که میدانید عملکرد یک زانو ، تغییر مسیر جریان در سیستم لوله کشی میباشد. بطور قرار دادی سه نوع  زانوهای °45 ، °90 و °180 با "شعاع بلند" (Long Radius) تولید میگردند، بعلاوه هر دو زانوهای نوع °90 و °180 در نوع " شعاع کوتاه" (Short Radius) نیز تولید میگردند.

شعاع بلند و کوتاه ( Long & Short Radius)

زانو ها در تغییر مسیر به دو گروه تقـسیم میگردند که این تغییر مسیر بسته به میزان فاصله موجود بین خط مرکزی در یک سر زانو و وجه مقابل انتهایی سر دیگر زانو متفاوت میباشد. این فاصله با نام "فاصله مرکز تا وجه" (Center to Face) شناخته میشود. قابل توجه این که، این فاصله برابربا شعاع خمیدگی زانو میباشد.

" فاصله مرکز تا وجه " برای زانو های نوع "شعاع بلند " (Long Radius) به اختصار LR نامیده میشود که این فاصله همیشه برابر                        (  1½× قطر اسمی لوله) ای است که زانو از آن ساخته شده است که اصطلاحا به آن "1.5D " میگویند. {  1½ x Nominal Pipe Size (1½D) }

این فاصله برای زانوهای نوع " شعاع کوتاه " که به اختصار SR نامیده میشوند فقط برابربا شعاع خمیدگی زانو میباشد.

به عنوان مثال، درچهار شکل  زیر " فاصله مرکز تا وجه " یک نمونه زانوی "2  محاسبه گردیده است که شکل 1 و 2 از نوع " شعاع بلند" و شکل 3 و 4 از نوع " شعاع کوتاه " میباشند.


1. 90°- 2"- LR : = 1½ x (25,4 x 2)   A = 76,2 mm

2. 180°- 2"- LR : = 1½ x (25,4 x 2) x 2   A = 152,4 mm

3. 90°- 2"- SR : = 25,4 x 2   A = 50,8 mm

4. 180°- 2"- SR : = (25,4 x 2) x 2   A = 101,6 mm

زانو °45

عملکرد یک زانوی °45 نیز همانند یک زانوی °90 میباشد با این تفاوت که روش اندازه گیری ابعاد آن با زانوی °90 اختلاف دارد.

شعاع یک زانوی °45 نیز مانند شعاع  زانوی °90 بلند (Long Radius =1½D)  میباشد . اگر چه، فاصله " مرکز تا وجه" یک زانو °45 با یک زانو °90  LR اختلاف دارد . همانطور که در قبل گفته شد برای اندازه گیری یک زانو °90 LR فاصله موجود بین خط مرکزی در یک سر زانو و وجه مقابل انتهایی سر دیگر زانو ملاک اندازه گیری بود (اندازه  (A ؛ درحالی که این فاصله در زانو°45 از محل هر دو وجه زانو (هر دو سر زانو) با نقطه برخورد خطوط مرکزی عمود به یکدیگر اندازه گیری میگردد. (اندازه B )  که این بدلیل زاویه کمتر خمیدگی میباشد.

توضیح اینکه  زانو °45SR  (Short Radius)  در دسترس نمیباشد.

استــــانداردها

زانو های بلند °LR 90°,45 بصورت عمومی  کاربرد بیشتری دارند درصورتیکه زانو های کوتاه SR 90° در جاهایی استفاده میشوند که در طراحی و یا اجرا با کمبود فضا مواجه میشویم. عملکرد زانو های 180°  که اصطلاحا (U-Turn) نیز نامیده میشوند ، همانطور که از نامشان پیداست برای تغییر مسیر جریان 180° استفاده میگردند. اندازه مرکز به مرکز (اندازه A) هر دو نوع  زانو °180 " بلند" ویا  " کوتاه" دو برابر اندازه مرکز به مرکز زانو °90 میباشند. این اتصالات بیشتر در کوره ها و یا مبدل های حرارتی و دستگاه های خنک کننده بکار برده میشوند.

ابعاد و تلرانس ها و تصاویر بیشتر را میتوانید در منوی مربوط به " اتصالات" در قسمت مطالب فنی ملاحظه نمایید.


اضافه تر از زانو هایی که در بالا توضیح داده شد زانو هایی دیگری نیز وجود دارند که با نام زانو تبدیل شناخته میگردند. زانو تبدیل همانطور که از نامش معلوم است زانویی است که اندازه یک طرف آن با اندازه طرف دیگر آن فرق میکند و از آنجا که این زانو استاندارد نمیباشد تولید آن بصورت انبوه انجام نمیشود و قیمت آن  بیشتر و زمان تحویل طولانی تری نسبت به زانو های استاندارد دارد. بنابر این همواره توصیه میشود که از یک زانوی استاندارد به همراه یک تبدیل جداگانه هم مرکز استفاده گردد.

زانو با شعاع های دیگری نیز قابل تولید و ماشینکاری  میباشند . مثلا زانوی 3D که فاصله مرکز تا وجه (Center to Face) آن سه برابر اندازه اسمی آن میباشد .

ابعاد، تلرانس های مربوطه و غیره برای زانو های کوتاه و بلند در استاندارد ASME B16.9 تعریف شده اند.

 

 

ضخامت دیواره زانوها

ضعیف ترین نقطه دیواره یک زانو در قسمت وسط شعاع (خمیدگی) ایجاد میشود که این عمل ناشی از کشیدگی دیواده در هنگام ایجاد خمش در قالب میباشد. استاندارد ASME B16.9 فقط راجع به استاندارد سازی اندازه های مرکز تا وجه و نیز تعدادی از تلرانس های مربوط به " چهارگوش" شدن لبه های دایره ای شکل زانو و مقادیر مجاز آن بحث مینماید. حتی ضخامت دیواره زانو ها درمحل های درز جوش نیز تعریف شده است ولی تمامی موارد مربوط به زانو تعریف نشده است.استاندارد مربوطه حداقل تلرانس مجاز برای ضخامت دیواره زانو را %12.5 ضخامت لوله بکار رفته در تولید زانو تعیین نموده است. حداکثر تلرانس فقط در قسمت انتهایی اتصالات تعریف شده است.

اکثر تولید کنندگان اتصالات جوشی مانند زانو و سه راه یک رده(SCH)  بالاتر از ضخامت های تعیین شده را در نظر میگیرند تا بعد از عملیات فرم دهی حداقل ضخامت های تعیین شده توسط استاندارد حفظ گردد.

 

 

ترجمه: علیرضا جربزه

منبع: استاندارد های http://www.machine-specialty.com/products.php

ASME , MSS

 


مطالب فنی

جمهوری اسلامی ایران  |  دفتر مرکزی شرکت : ایران ،تهران ،بلوار میرداماد،خیابان رودبار پلاک 41 واحد15 

https://www.abp.ir ~ info[at]abp.ir  ~  تلفن : 9-22225358 ~ فکس:22276792

کپی رایت © ۱۳۹۱ شرکت آرمان بهین پژوه ( لوله )